पेशंट मॉनिटर रुग्णाच्या हृदयाचे ठोके, नाडी, रक्तदाब, श्वसन, रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी आणि इतर पॅरामीटर्समधील बदल गतिशीलपणे दर्शवू शकतो. पोर्टेबल पेशंट मॉनिटर्सचा वापर वैद्यकीय व्यावसायिकांकडून मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.नवजात बालकांच्या मापदंडांचे निरीक्षणलहान मुले असोत वा प्रौढ. पण अनेक रुग्ण आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना समजत नाही, त्यांच्या मनात अनेकदा प्रश्न किंवा अस्वस्थता असते, आणि आता आपण अखेर एकत्र मिळून ते समजू शकतो.
01 ईसीजी मॉनिटरचे घटक
पेशंट मॉनिटरमध्ये मुख्य स्क्रीन, रक्तदाब मोजण्याची लीड (कफला जोडलेली), रक्तातील ऑक्सिजन मोजण्याची लीड (ब्लड ऑक्सिजन क्लिपला जोडलेली), इलेक्ट्रोकार्डिओग्राम मोजण्याची लीड (इलेक्ट्रोड शीटला जोडलेली), तापमान मोजण्याची लीड आणि पॉवर प्लग यांचा समावेश असतो.
पेशंट मॉनिटरची मुख्य स्क्रीन ५ भागांमध्ये विभागली जाऊ शकते:
१) मूलभूत माहिती विभाग, ज्यामध्ये तारीख, वेळ, बेड क्रमांक, अलार्मची माहिती इत्यादींचा समावेश असतो.
२) फंक्शन अॅडजस्टमेंट एरिया, मुख्यत्वे ईसीजी मॉनिटरिंगच्या मॉड्युलेशनसाठी वापरला जातो, हा भाग वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांद्वारे वापरला जातो, रुग्ण आणि कुटुंबातील सदस्य स्वतःच्या इच्छेनुसार बदल करू शकत नाहीत.
३) पॉवर स्विच, पॉवर इंडिकेटर;
४) वेव्हफॉर्म क्षेत्र, महत्त्वाच्या लक्षणांनुसार आणि तयार केलेल्या वेव्हफॉर्म आकृतीनुसार, महत्त्वाच्या लक्षणांमधील गतिशील चढउतार थेट दर्शवू शकते;
५) पॅरामीटर क्षेत्र: हृदयाचे ठोके, रक्तदाब, श्वसन दर आणि रक्तातील ऑक्सिजन यांसारखी महत्त्वाची चिन्हे दर्शविणारे क्षेत्र.
पुढे, आपण पॅरामीटर क्षेत्र समजून घेऊया, जे आपल्या रुग्णांना आणि त्यांच्या कुटुंबियांना रुग्णांची "महत्त्वाची चिन्हे" समजून घेण्यासाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे.
0२मापदंड क्षेत्र ---- रुग्णाची महत्त्वाची चिन्हे
व्हायटल साइन्स (Vital signs) ही एक वैद्यकीय संज्ञा असून, त्यात शरीराचे तापमान, नाडी, श्वसन, रक्तदाब आणि रक्तातील ऑक्सिजन यांचा समावेश होतो. ईसीजी मॉनिटरवर (ECG monitor) आपण रुग्णाची व्हायटल साइन्स सहजपणे समजू शकतो.
येथे आम्ही तुम्हाला त्याच रुग्णाच्या प्रकरणाची माहिती देऊ.
पाहणेयावेळी रुग्णाच्या महत्त्वाच्या शारीरिक चिन्हे (vital signs) मधील सर्वात प्रमुख मूल्ये खालीलप्रमाणे आहेत: हृदय गती: ८३ ठोके/मिनिट, रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी: १००%, श्वासोच्छ्वास: २५ ठोके/मिनिट, रक्तदाब: ९६/७० mmHg.
चौकस मित्र ओळखू शकतील.
साधारणपणे, आपल्याला परिचित असलेल्या ईसीजीच्या उजव्या बाजूला असलेले मूल्य म्हणजे आपल्या हृदयाचे ठोके (हार्ट रेट), आणि वॉटर वेव्हफॉर्म म्हणजे आपल्या रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी (ब्लड ऑक्सिजन सॅचुरेशन) आणि श्वासोच्छ्वास. रक्तातील ऑक्सिजनच्या पातळीची सामान्य श्रेणी ९५-१००% असते, आणि श्वासोच्छ्वासाची सामान्य श्रेणी १६-२० वेळा/मिनिट असते. हे दोन्ही खूप वेगळे आहेत आणि त्यांचा थेट अंदाज लावता येतो. याव्यतिरिक्त, रक्तदाब साधारणपणे सिस्टोलिक आणि डायस्टोलिक रक्तदाबामध्ये विभागलेला असतो, अनेकदा ही दोन्ही मूल्ये शेजारी-शेजारी दिसतात, सिस्टोलिक रक्तदाब समोर आणि डायस्टोलिक रक्तदाब मागे.
0३वापरासाठी घ्यावयाची खबरदारीरुग्ण मॉनिटर
मागील पायरी समजून घेतल्यामुळे, मॉनिटरिंग इन्स्ट्रुमेंटवर दर्शवलेल्या मूल्याचा अर्थ काय आहे हे आपण आधीच ओळखू शकतो. आता आपण या आकड्यांचा अर्थ काय आहे ते समजून घेऊया.
हृदयाचे ठोके
हृदय गती - म्हणजे हृदय एका मिनिटात किती वेळा धडकते याची संख्या.
प्रौढांसाठी सामान्य प्रमाण: ६०-१०० वेळा/मिनिट आहे.
हृदयाचे ठोके < ६० प्रति मिनिट, ही एक सामान्य शारीरिक स्थिती असून ती खेळाडू, वृद्ध व्यक्ती इत्यादींमध्ये सामान्यपणे आढळते; असामान्य प्रकरणे सामान्यतः हायपोथायरॉईडीझम, हृदयरोग आणि मरणासन्न अवस्थेत दिसून येतात.
हृदयाचे ठोके > 100 प्रति मिनिट, ही सामान्य शारीरिक स्थिती अनेकदा व्यायाम, उत्साह, तणावाच्या स्थितीत दिसून येते, तर असामान्य स्थिती अनेकदा ताप, सुरुवातीचा शॉक, हृदयरोग, हायपरथायरॉईडीझम इत्यादींमध्ये दिसून येते.
रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी
ऑक्सिजन सॅचुरेशन - रक्तातील ऑक्सिजनचे प्रमाण - याचा उपयोग तुम्हाला हायपॉक्सिया आहे की नाही हे ठरवण्यासाठी केला जातो. रक्तातील ऑक्सिजनचे सामान्य प्रमाण ९५% ते १००% असते.
श्वसनमार्गातील अडथळा, श्वसनसंस्थेचे आजार आणि श्वास घेण्यास त्रास होण्याची इतर कारणे, तसेच श्वसनक्रिया बंद पडणे यांमध्ये ऑक्सिजनची पातळी कमी झालेली सामान्यतः दिसून येते.
श्वसन दर
श्वसन दर - प्रति मिनिट घेतलेल्या श्वासांची संख्या दर्शवतो. प्रौढांसाठी सामान्य प्रमाण प्रति मिनिट १६-२० श्वास असते.
प्रति मिनिट १२ पेक्षा कमी वेळा श्वास घेण्याला ब्रॅडीएप्निया म्हणतात, जे सामान्यतः वाढलेल्या इंट्राक्रॅनियल प्रेशरमध्ये, बार्बिट्युरेट विषबाधेत आणि मरणासन्न अवस्थेत दिसून येते.
प्रति मिनिट २४ पेक्षा जास्त वेळा श्वास घेण्याला हायपररेस्पिरेशन म्हणतात, जे सामान्यतः ताप, वेदना, हायपरथायरॉईडीझम इत्यादींमध्ये दिसून येते.
ईसीजी मॉनिटरच्या श्वसन निरीक्षण मॉड्यूलमध्ये रुग्णाच्या हालचालीमुळे किंवा इतर कारणांमुळे अनेकदा डिस्प्लेमध्ये अडथळा येतो, त्यामुळे हाताने श्वसनाचे मोजमाप करणे आवश्यक आहे.
रक्तदाब
रक्तदाब - प्रौढांसाठी सामान्य रक्तदाब सिस्टोलिक: ९०-१३९mmHg, डायस्टोलिक: ६०-८९mmHg असतो. झोपेत, उच्च तापमानाच्या वातावरणात इत्यादी सामान्य शारीरिक स्थितींमध्ये रक्तदाब कमी होतो, असामान्य परिस्थितींमध्ये रक्तस्रावी धक्का (हेमोरॅजिक शॉक), मृत्यूच्या जवळची अवस्था यांचा समावेश होतो.
वाढलेला रक्तदाब, सामान्य शारीरिक परिस्थितीत दिसून येतो: व्यायामानंतर, उत्तेजित झाल्यावर, उच्च रक्तदाब, मस्तिष्का रक्तवाहिन्यांच्या आजारांमध्ये असामान्य परिस्थिती दिसून येते;
ईसीजी मॉनिटरच्या मापन अचूकतेवर परिणाम करणारे अनेक घटक आहेत आणि त्यासंबंधीच्या खबरदारी खाली सविस्तरपणे दिल्या आहेत.
पोस्ट करण्याची वेळ: १४ ऑगस्ट २०२३