पेशंट मॉनिटरचा उपयोग रुग्णाच्या हृदयाचे ठोके, श्वसन, शरीराचे तापमान, रक्तदाब, रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी इत्यादी महत्त्वाच्या लक्षणांचे निरीक्षण आणि मोजमाप करण्यासाठी केला जातो. पेशंट मॉनिटर म्हणजे सामान्यतः बेडसाइड मॉनिटर्स. या प्रकारचे मॉनिटर रुग्णालयातील आयसीयू (ICU) आणि सीसीयू (CCU) मध्ये सामान्यपणे आणि मोठ्या प्रमाणावर वापरले जातात. याचा फोटो पहा.योंकर मल्टी-पॅरामीटर १५ इंच पेशंट मॉनिटर YK-E15:
इलेक्ट्रोकार्डिओग्राफपेशंट मॉनिटरच्या स्क्रीनवर ईसीजी (ECG) दाखवला जातो आणि त्यात हृदयाची गती (हार्ट रेट) हा मुख्य पॅरामीटर दिसतो, जो प्रति मिनिट हृदयाचे ठोके दर्शवतो. मॉनिटरवर दिसणारी हृदयाच्या गतीची सामान्य श्रेणी ६०-१०० बीपीएम (bpm) असते, ६० बीपीएमपेक्षा कमी असल्यास त्याला ब्रॅडीकार्डिया (bradycardia) आणि १०० बीपीएमपेक्षा जास्त असल्यास त्याला टॅकीकार्डिया (tachycardia) म्हणतात. हृदयाची गती वय, लिंग आणि इतर जैविक परिस्थितीनुसार बदलते. नवजात बालकांची हृदयाची गती १३० बीपीएमपेक्षा जास्त असू शकते. प्रौढ महिलांची हृदयाची गती सामान्यतः प्रौढ पुरुषांपेक्षा जास्त असते. जे लोक खूप शारीरिक काम करतात किंवा नियमित व्यायाम करतात, त्यांची हृदयाची गती कमी असते.
श्वसन दर:पेशंट मॉनिटर स्क्रीनवर दिसणारा RR (श्वसन दर) हा श्वसनाचा मुख्य मापदंड दर्शवतो, जो रुग्णाने प्रति एकक वेळेत घेतलेल्या श्वासांची संख्या दर्शवतो. शांतपणे श्वास घेत असताना, नवजात बालकांचा RR 60 ते 70 श्वास प्रति मिनिट (brpm) असतो आणि प्रौढांचा 12 ते 18 श्वास प्रति मिनिट (brpm) असतो. शांत स्थितीत असताना, प्रौढांचा RR 16 ते 20 श्वास प्रति मिनिट (brpm) असतो, श्वासोच्छवासाची हालचाल एकसमान असते आणि नाडीच्या दराशी (pulse rate) त्याचे प्रमाण 1:4 असते.
तापमान:पेशंट मॉनिटरच्या स्क्रीनवर TEMP (तापमान) दाखवले जाते. याचे सामान्य मूल्य ३७.३℃ पेक्षा कमी असते, आणि जर हे मूल्य ३७.३℃ पेक्षा जास्त असेल, तर ते ताप असल्याचे दर्शवते. काही मॉनिटर्समध्ये हा पॅरामीटर नसतो.
रक्तदाब:पेशंट मॉनिटर स्क्रीनवर NIBP (नॉन-इन्व्हेसिव्ह ब्लड प्रेशर) किंवा IBP (इन्व्हेसिव्ह ब्लड प्रेशर) दाखवला जातो. रक्तदाबाच्या सामान्य श्रेणीनुसार, सिस्टोलिक रक्तदाब 90-140mmHg आणि डायस्टोलिक रक्तदाब 90-140mmHg च्या दरम्यान असावा.
रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी:पेशंट मॉनिटर स्क्रीनवर SpO2 दर्शविले जाते. हे रक्तातील एकूण हिमोग्लोबिनच्या (Hb) प्रमाणाच्या तुलनेत ऑक्सिजनयुक्त हिमोग्लोबिनच्या (HbO2) प्रमाणाची टक्केवारी असते, म्हणजेच रक्तातील ऑक्सिजनची सांद्रता. सामान्य SpO2 मूल्य साधारणपणे ९४% पेक्षा कमी नसावे. ९४% पेक्षा कमी प्रमाण अपुरा ऑक्सिजन पुरवठा दर्शवते. काही अभ्यासक ९०% पेक्षा कमी SpO2 ला हायपोक्सेमियाचे मानक म्हणूनही परिभाषित करतात.
जर कोणतेही मूल्य दिसत असेल तररुग्ण मॉनिटर सामान्य मर्यादेपेक्षा कमी किंवा जास्त असल्यास, रुग्णाची तपासणी करण्यासाठी ताबडतोब डॉक्टरांना बोलवा.
पोस्ट करण्याची वेळ: १८ मार्च २०२२
