सोरायसिसची कारणे काय आहेत?

सोरायसिसच्या कारणांमध्ये अनुवांशिक, रोगप्रतिकारक, पर्यावरणीय आणि इतर घटकांचा समावेश असतो आणि त्याची रोगोत्पत्ती अद्याप पूर्णपणे स्पष्ट झालेली नाही.

 १. आनुवंशिक घटक

अनेक अभ्यासांमधून असे दिसून आले आहे की सोरायसिसच्या रोगनिर्मितीमध्ये अनुवांशिक घटक महत्त्वाची भूमिका बजावतात. चीनमध्ये १०% ते २३.८% रुग्णांमध्ये आणि परदेशांमध्ये सुमारे ३०% रुग्णांमध्ये या आजाराचा कौटुंबिक इतिहास आढळतो.जर दोन्ही पालकांना हा आजार नसेल तर सोरायसिस असलेले मूल होण्याची शक्यता २% असते, जर दोन्ही पालकांना हा आजार असेल तर ४१% असते आणि जर एका पालकाला हा आजार असेल तर १४% असते.सोरायसिसशी संबंधित जुळ्यांच्या अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की, एकयुग्मजी जुळ्यांना एकाच वेळी हा आजार होण्याची ७२% शक्यता असते आणि द्वियुग्मजी जुळ्यांना एकाच वेळी हा आजार होण्याची ३०% शक्यता असते. सोरायसिसच्या विकासाशी घट्टपणे संबंधित असलेले १० पेक्षा जास्त तथाकथित संवेदनशीलता स्थळे (susceptibility loci) ओळखली गेली आहेत.

२. रोगप्रतिकारक घटक

 टी-लिम्फोसाइट्सचे असामान्य सक्रियण आणि एपिडर्मिस किंवा डर्मिसमधील त्यांचा शिरकाव ही सोरायसिसची महत्त्वाची रोगशरीरक्रियात्मक वैशिष्ट्ये आहेत, जी या रोगाच्या विकासात आणि प्रगतीमध्ये रोगप्रतिकार प्रणालीचा सहभाग असल्याचे सूचित करतात.अलीकडील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की, डेंड्रिटिक पेशी आणि इतर अँटीजेन-प्रेझेंटिंग पेशींद्वारे (APCs) होणारे IL-23 चे उत्पादन CD4+ हेल्पर टी लिम्फोसाइट्स आणि Th17 पेशींचे विभेदन व प्रसरण घडवून आणते. तसेच, विभेदित परिपक्व Th17 पेशी IL-17, IL-21 आणि IL-22 सारखे विविध Th17-सदृश पेशीय घटक स्रवू शकतात, जे केराटिन तयार करणाऱ्या पेशींच्या अत्यधिक प्रसरणाला किंवा सायनोव्हियल पेशींच्या दाहक प्रतिसादाला उत्तेजित करतात. त्यामुळे, सोरायसिसच्या रोगजननामध्ये Th17 पेशी आणि IL-23/IL-17 अक्ष महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात.

३. पर्यावरणीय आणि चयापचय घटक

पर्यावरणीय घटक सोरायसिस सुरू होण्यात, तो वाढण्यात किंवा आजाराचा कालावधी वाढविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात, ज्यामध्ये संसर्ग, मानसिक ताण, वाईट सवयी (उदा. धूम्रपान, मद्यपान), आघात आणि विशिष्ट औषधांवरील प्रतिक्रिया यांचा समावेश होतो.पिटिंग सोरायसिसची सुरुवात अनेकदा घशाच्या तीव्र स्ट्रेप्टोकोकल संसर्गाशी संबंधित असते आणि संसर्गविरोधी उपचारांमुळे त्वचेवरील व्रणांमध्ये सुधारणा होऊन ते कमी होऊ शकतात किंवा पूर्णपणे बरे होऊ शकतात. मानसिक ताणामुळे (जसे की तणाव, झोपेचे विकार, अतिरिक्त काम) सोरायसिस होऊ शकतो, तो वाढू शकतो किंवा पुन्हा उद्भवू शकतो आणि मानसशास्त्रीय सूचना थेरपीच्या वापरामुळे ही स्थिती कमी होण्यास मदत होऊ शकते. असेही आढळून आले आहे की सोरायसिसच्या रुग्णांमध्ये उच्च रक्तदाब, मधुमेह, हायपरलिपिडेमिया, कोरोनरी आर्टरी डिसीज आणि विशेषतः मेटाबॉलिक सिंड्रोम यांचे प्रमाण जास्त असते.