सोरायसिसवर उपचार करण्यासाठी UVB फोटोथेरपी वापरण्याचे दुष्परिणाम काय आहेत?

फोटोथेरपीमुळे आजार पुन्हा उद्भवण्याचा कालावधी वाढू शकतो. जर रुग्णाची स्थिती सौम्य असेल, तर आजार पुन्हा उद्भवणे काही महिन्यांपर्यंत नियंत्रणात ठेवता येते. जर आजार हट्टी असेल आणि त्वचेवरील व्रण काढणे कठीण असेल, तर आजार पुन्हा उद्भवण्याचा धोका जास्त असतो आणि फोटोथेरपी थांबवल्यानंतर २-३ महिन्यांत त्वचेवर नवीन व्रण येऊ शकतात. चांगला उपचारात्मक परिणाम साधण्यासाठी आणि आजार पुन्हा उद्भवणे कमी करण्यासाठी, वैद्यकीय क्षेत्रात फोटोथेरपीचा वापर अनेकदा काही स्थानिक औषधांसोबत केला जातो.

सोरायसिस वल्गारिसच्या उपचारांमध्ये नॅरो-स्पेक्ट्रम UVB रेडिएशनसह टॅकाथिनॉल मलमच्या परिणामकारकतेच्या एका निरीक्षणात्मक अभ्यासात, ८० रुग्णांना दोन गटांमध्ये विभागण्यात आले: एक नियंत्रण गट ज्याला केवळ UVB फोटोथेरपी देण्यात आली आणि एक उपचार गट ज्याला टॅकाल्सिटॉल टॉपिकल (दिवसातून दोनदा) सोबत UVB फोटोथेरपी आणि एक दिवसाआड एकदा बॉडी इरेडिएशन देण्यात आले.

संशोधनाच्या निकालांवरून असे दिसून येते की चौथ्या आठवड्यापर्यंत रुग्णांच्या दोन्ही गटांमध्ये PASI स्कोअर आणि उपचारांच्या परिणामकारकतेमध्ये सांख्यिकीयदृष्ट्या कोणताही महत्त्वपूर्ण फरक नव्हता. परंतु ८ आठवड्यांच्या उपचारांच्या तुलनेत, उपचार गटाचा PASI स्कोअर (सोरायसिस त्वचेवरील जखमांच्या तीव्रतेचा स्कोअर) सुधारला आणि त्याची परिणामकारकता नियंत्रण गटापेक्षा सरस होती. यावरून असे सूचित होते की, सोरायसिसच्या उपचारांमध्ये केवळ UVB फोटोथेरपीच्या तुलनेत टॅकलसिटॉल आणि UVB फोटोथेरपी एकत्र वापरल्यास अधिक चांगला परिणाम मिळतो.

टॅकासिटॉल म्हणजे काय?

टॅकलसिटॉल हे सक्रिय व्हिटॅमिन डी३ चे एक व्युत्पन्न आहे, आणि तत्सम औषधांमध्ये तीव्र दाहक कॅल्सिपोट्रिऑल असते, जे त्वचेच्या बाह्यस्तरातील पेशींच्या वाढीवर प्रतिबंधात्मक परिणाम करते. सोरायसिस हा त्वचेच्या बाह्यस्तरातील ग्लायल पेशींच्या अतिरिक्त वाढीमुळे होतो, ज्यामुळे त्वचेवर लालसरपणा येतो आणि चंदेरी पांढरे पापुद्रे गळून पडतात.

सोरायसिसच्या उपचारांमध्ये टॅकलसिटॉल सौम्य आणि कमी त्रासदायक आहे (इंट्राव्हेनस सोरायसिससाठी देखील याचा वापर केला जाऊ शकतो) आणि रोगाच्या तीव्रतेनुसार दिवसातून १-२ वेळा याचा वापर करावा. याला सौम्य का म्हटले जाते? कॉर्निया आणि कंजंक्टायवा वगळता, त्वचेच्या पातळ आणि नाजूक भागांसाठी शरीराच्या सर्व भागांवर याचा वापर केला जाऊ शकतो, तर कॅल्सीपोट्रिऑलची तीव्र जळजळ डोक्यावर आणि चेहऱ्यावर वापरली जाऊ शकत नाही, कारण त्यामुळे खाज सुटणे, त्वचारोग, डोळ्यांभोवती किंवा चेहऱ्यावर सूज आणि इतर प्रतिकूल प्रतिक्रिया होऊ शकतात. जर UVB फोटोथेरपीसोबत उपचार करायचे असतील, तर फोटोथेरपी आठवड्यातून तीन वेळा आणि टॅकलसिटॉल दिवसातून दोन वेळा घ्यावे.

UVB फोटोथेरपीचे कोणते दुष्परिणाम होऊ शकतात? उपचारादरम्यान कोणत्या गोष्टींकडे लक्ष दिले पाहिजे?

सर्वसाधारणपणे, UVB उपचारांचे बहुतेक दुष्परिणाम तुलनेने तात्पुरते असतात, जसे की खाज सुटणे, भाजणे किंवा फोड येणे. त्यामुळे, त्वचेच्या काही भागांवर जखम असल्यास, फोटोथेरपी करताना निरोगी त्वचा व्यवस्थित झाकणे आवश्यक आहे. फोटोथेरपीनंतर लगेच आंघोळ करणे योग्य नाही, जेणेकरून UV किरणांचे शोषण आणि फोटो-टॉक्सिसिटी कमी होणार नाही.

उपचारादरम्यान प्रकाशसंवेदनशील फळे आणि भाज्या खाऊ नयेत: अंजीर, कोथिंबीर, लिंबू, लेट्यूस इत्यादी; तसेच प्रकाशसंवेदनशील औषधे घेऊ नयेत: टेट्रासायक्लिन, सल्फा औषध, प्रोमेथाझिन, क्लोरप्रोमेथाझिन हायड्रोक्लोराइड.

आणि मसालेदार व त्रासदायक पदार्थांमुळे स्थिती अधिक बिघडू शकते, ते शक्य तितके कमी खावेत किंवा अजिबात खाऊ नयेत. यामध्ये समुद्री खाद्यपदार्थ, तंबाखू आणि मद्य इत्यादींचा समावेश होतो. आहारावर योग्य नियंत्रण ठेवून त्वचेवरील जखमा बऱ्या होण्यास मदत होते आणि सोरायसिस पुन्हा होण्यापासून प्रभावीपणे प्रतिबंध करता येतो.

निष्कर्ष: सोरायसिसच्या उपचारात फोटोथेरपीमुळे सोरायसिसचे व्रण कमी होऊ शकतात, तसेच स्थानिक औषधांच्या योग्य संयोजनामुळे उपचाराचा प्रभाव सुधारतो आणि पुनरावृत्ती कमी होते.