रुग्ण मॉनिटरहे एक प्रकारचे वैद्यकीय उपकरण आहे जे रुग्णाच्या शारीरिक मापदंडांचे मोजमाप आणि नियंत्रण करते, आणि त्याची सामान्य मापदंड मूल्यांशी तुलना केली जाऊ शकते, तसेच काही प्रमाण मर्यादेबाहेर गेल्यास धोक्याचा इशारा (अलार्म) दिला जाऊ शकतो. एक महत्त्वाचे प्रथमोपचार उपकरण म्हणून, हे रोग प्रथमोपचार केंद्रे, सर्व स्तरांवरील रुग्णालयांचे आपत्कालीन विभाग, शस्त्रक्रिया कक्ष आणि इतर वैद्यकीय संस्था तसेच अपघात बचाव स्थळांसाठी एक अत्यावश्यक प्रथमोपचार उपकरण आहे. विविध कार्ये आणि लागू होणाऱ्या गटांनुसार, पेशंट मॉनिटरचे विविध श्रेणींमध्ये वर्गीकरण केले जाऊ शकते.
१. मॉनिटरिंग पॅरामीटर्सनुसार: हे सिंगल-पॅरामीटर मॉनिटर, मल्टी-फंक्शन आणि मल्टी-पॅरामीटर मॉनिटर, प्लग-इन संयुक्त मॉनिटर असू शकते.
एकल-पॅरामीटर मॉनिटर: जसे की NIBP मॉनिटर, SpO2 मॉनिटर, ECG मॉनिटर इत्यादी.
मल्टीपॅरामीटर मॉनिटरयामध्ये एकाच वेळी ECG, RESP, TEMP, NIBP, SpO2 आणि इतर पॅरामीटर्सचे निरीक्षण करता येते.
प्लग-इन संयुक्त मॉनिटर: यात स्वतंत्र, काढता येण्याजोगे शारीरिक मापदंड मॉड्यूल आणि एक मॉनिटर होस्ट यांचा समावेश असतो. वापरकर्ते त्यांच्या विशेष गरजांसाठी योग्य असा मॉनिटर तयार करण्यासाठी, स्वतःच्या गरजेनुसार वेगवेगळे प्लग-इन मॉड्यूल निवडू शकतात.
२. कार्यांनुसार त्याचे वर्गीकरण करता येते: बेडसाइड मॉनिटर (सहा पॅरामीटर्स मॉनिटर), सेंट्रल मॉनिटर, ईसीजी मशीन (सर्वात नाविन्यपूर्ण), फेटल डॉप्लर मॉनिटर, फेटल मॉनिटर, इंट्राक्रॅनियल प्रेशर मॉनिटर, डिफिब्रिलेशन मॉनिटर, मॅटर्नल-फेटल मॉनिटर, डायनॅमिक ईसीजी मॉनिटर, इत्यादी.
Bएडसाइड मॉनिटररुग्णाच्या पलंगाजवळ लावलेला आणि रुग्णाशी जोडलेला मॉनिटर, रुग्णाच्या विविध शारीरिक मापदंडांचे किंवा विशिष्ट अवस्थांचे सतत निरीक्षण करू शकतो आणि धोक्याची सूचना किंवा नोंदी प्रदर्शित करू शकतो. तो केंद्रीय मॉनिटरसोबतही काम करू शकतो.
ईसीजीहे मॉनिटर कुटुंबातील सर्वात सुरुवातीच्या उत्पादनांपैकी एक आहे, आणि तुलनेने प्राथमिक स्वरूपाचे देखील आहे. याचे कार्यतत्त्व म्हणजे लीड वायरद्वारे मानवी शरीराचा ईसीजी डेटा गोळा करणे आणि शेवटी थर्मल पेपरद्वारे तो डेटा प्रिंट करणे.
केंद्रीय मॉनिटर प्रणालीयाला सेंट्रल मॉनिटर सिस्टीम असेही म्हणतात. यात एक मुख्य मॉनिटर आणि अनेक बेडसाइड मॉनिटर्सचा समावेश असतो. मुख्य मॉनिटरद्वारे प्रत्येक बेडसाइड मॉनिटरच्या कार्यावर नियंत्रण ठेवता येते आणि एकाच वेळी अनेक रुग्णांच्या स्थितीवर लक्ष ठेवता येते. विविध असामान्य शारीरिक मापदंडांची आणि वैद्यकीय नोंदींची स्वयंचलित नोंदणी करणे हे याचे एक महत्त्वाचे कार्य आहे.
गतिमानईसीजी मॉनिटर(टेलिमेट्री मॉनिटर): रुग्णांद्वारे सोबत बाळगता येणारा एक छोटा इलेक्ट्रॉनिक मॉनिटर. याच्याद्वारे रुग्णालयाच्या आत आणि बाहेर रुग्णांच्या काही विशिष्ट शारीरिक मापदंडांवर सतत देखरेख ठेवली जाते, जेणेकरून डॉक्टरांना प्रत्यक्ष वेळेव्यतिरिक्त तपासणी करता येते.
इंट्राक्रॅनियल प्रेशर मॉनिटर: इंट्राक्रॅनियल प्रेशर मॉनिटर शस्त्रक्रियेनंतरच्या इंट्राक्रॅनियल गुंतागुंती - जसे की रक्तस्राव किंवा सूज - शोधू शकतो आणि वेळेवर आवश्यक उपचार करू शकतो.
गर्भातील डॉप्लर मॉनिटरहा एक-पॅरामीटर मॉनिटर आहे जो गर्भातील बाळाच्या हृदयाच्या ठोक्यांच्या डेटाचे निरीक्षण करतो, आणि सामान्यतः याचे दोन प्रकार आहेत: डेस्कटॉप मॉनिटर आणि हँड-हेल्ड मॉनिटर.
गर्भ मॉनिटर: गर्भाच्या हृदयाचे ठोके, आकुंचनाचा दाब आणि गर्भाच्या हालचाली मोजतो.
मातृ-भ्रूण मॉनिटर: हे आई आणि भ्रूण दोघांचेही निरीक्षण करते. मोजमापाचे घटक: हृदय गती (HR), ईसीजी (ECG), श्वसन गती (RESP), तापमान (TEMP), निब रक्तदाब (NIBP), SpO2, गर्भाची हृदय गती (FHR), टोकोकोकस (TOCO), आणि हृदयाचे ठोके (FM).
पोस्ट करण्याची वेळ: ०८-एप्रिल-२०२२
